MEMLEKET TOPLANTISI

Olağanüstü toplantı ile bir sonuca ulaşılmazsa daha büyük toplantı durumunda olan memleket toplantısına gidilir. Bu toplantı genellikle şehrin en büyük camisinde veya uygun bir mescitte icrâ edilir. Toplantıya bütün mütevelliler, üstadlar, eşrafın bütünü, âlimler ve meşayih davet edilir. Bu toplantıya adalet mekânizmasının başında bulunan müftü ve hakimler de davet edilir. Toplantıda genellikle daha önce olağanüstü toplantı ile yetkili mercilere kabul ettirilemeyen istekler ele alınır ve tekrar yetkililere iletilir. Kararlar geri alınmadığı takdirde dükkanların kapatılacağı ve durumun padişaha iletileceği bildirilir. Daha önce hükümet yetkilileri tarafından alınan kararlar geri alınırsa, toplantıya son verilir. Aksi takdirde durum mahkemeye gider. Genellikle uyuşmazlıkla ilgili mahkemenin aldığı kararlara esnaf uyar121.

Sonuç olarak, Türk toplum yapısını derinden etkilemiş olan Ahîler gerek tasavvufî hayat şeklinde, gerekse Osmanlılar döneminde kendi kendini yönetecek, denetleyecek, sorunlarını halledecek veya gerektiğinde devletin yetkililerine iletecek idarî mekânizmasını kurmuş ve asırlar boyunca bu mekânizmasını devam ettirmişlerdir. Esasında Ahî birliklerinin yönetim ve denetim tarzı tahlil edildiğinde, yönetim ve denetimlerinin günümüzde de geçerli olan ve yönetim ilkeleri olarak ifade edilen dayanakları olduğu görülür.

DİPNOT
121. Gürata, M., a.g.e., 1975, s. 107.