Anadolu'nun
Türkleşmesinde ve İslâmlaşmasında çok önemli rol oynayan Ahîlik
kurumu, görevlerini yerine getirebilmek için askerî bir fonksiyon
da taşıyordu. Ahîler, cihat idealine sahip oluşları nedeniyle,
askerî özelliklere de sahiptiler. Onlar, devlet fetihle meşgul
olurken, içeride emniyet ve asayişi sağlıyorlardı. Ahîliğin
askerî fonksiyonu, Osmanlı Beyliği'nin devletleşmeden ve kurumlaşmadan
önceki dönemine rastlar. Uzunçarşılı, Ahîlerin beylikler dönemindeki
askerî fonksiyonlarını şöyle anlatır:
"Bu
beylikler dahilindeki Ahîlerin de askerî teşkilata benzer
silahlı teşkilatları olduğu malumunuzdur... Mamafih bunlar,
ordu kuvveti olmayıp, mahallî muhafaza kuvvetidir(1)."
Ahîlerin
sahip oldukları askerî güç, nizâmî bir ordu kuvveti değildi.
Ahîler, başlarında reisleri olduğu halde iç karışıklıklara
ve uçlardaki ayaklanmalara karşı bölükler oluşturmuşlardı.
Ahîlerin
askerî bir fonksiyonu; Anadolu Selçukluları döneminde saltanat
kavgalarında taraf olmaları, Moğol idaresi ve onları benimseyenlerle
savaşmaları ve Osmanlı Devleti'nin kuruluşunda faal rol
oynamaları olaylarında da kendini göstermektedir(2).
DİPNOTLAR
1) Uzunçarşılı, İ.H., "Anadolu Beylikleri ve Akkoyunlu
Karakoyunlu Devletleri", Ankara, 1967, s. 204.
2) Köprülü, M.F., a.g.e., 1927, s. 153-160.