Ahîlik kurumunun askerî eğitimi, Anadolu Selçukluları ve Osmanlı Devletinin ilk dönemlerinde verilmiştir. Bu dönemlerde Ahîlik kurumunun askerî fonksiyonu devam etmektedir. Ancak, Osmanlı Sultanlarından I. Murad döneminde, bu kurumunun "eli bayraklı, beli kuşaklı" tabir edilen kısmı yeniçeriliğin temelini oluşturacak bir yapıya dönüştürülmüş ve birliklerin askerî fonksiyonu sona erdirilmiştir. Ahî birliklerinin askerî eğitim yöntemlerini o devrin şartlarına göre değerlendirmek gerekir.

Ahîlik kurumunda askerî eğitim geleneği ribat geleneğinden geçmiş olmalıdır(1). Çünkü, Ahîlik kurumunda önce devletin güvenliği için sınır boylarında oluşturulan ribatlar askerî görev yüklendikleri için askerî eğitim yapmaktaydılar.

Ahî birliklerinin askerî eğitimlerinde silah kullanma ve haberleşme şekilleri, destek ve ikmal hizmetleri, açlığa ve susuzluğa dayanma, sır saklama gibi konular öğretilir. Kısaca, iyi bir asker olmayı sağlayan ve gerektiren bütün davranışların kazandırılması hedeflenir. Askerî eğitimde daha çok "tedric" ve "usta-çırak" yöntemleri uygulanır.

Ahîlikte askerî eğitim, zaviyenin hizmet bölgesine göre şekillenmekle beraber, genel eğitim metodları aynı idi. Ahîlik kurumunun, askerî eğitim yeri olduğu ve orduya destek sağladığı, gösterilerde teşkil edilen Ahî alaylarından da anlaşılır(2).

DİPNOTLAR
1) Köprülü, M.F., a.g.e., 1942, s. 267-269.
2) Şapolyo, E.B., a.g.e., 1963, s. 248.